สมัครงานเรือ ทำยังไง? คู่มือเริ่มต้นสำหรับคนไทย (เรือสินค้า vs เรือสำราญ)
สรุปสั้น ๆ
- งานเรือสำหรับคนไทยแบ่งใหญ่เป็นเรือสำราญ (งานบริการและฝ่ายเดินเรือ/ช่างกล) และเรือสินค้า (ฝ่ายเดินเรือ ช่างกล และคนครัว) เส้นทางและเอกสารต่างกัน
- ขั้นตอนคร่าว ๆ: ตรวจคุณสมบัติ → เตรียมเอกสาร (หนังสือเดินทาง สมุดคนประจำเรือ STCW ตรวจสุขภาพ) → สมัครผ่านช่องทางที่ถูกต้อง → สัมภาษณ์ → วีซ่า/สัญญา → ขึ้นเรือ
- ตามกฎหมายไทย (พ.ร.บ.แรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 มาตรา 35) บริษัทจัดหางานคนประจำเรือที่ได้รับอนุญาตห้ามเรียกค่าบริการจากผู้สมัคร ยกเว้นค่าใบรับรองแพทย์ ค่าหนังสือคนประจำเรือ และค่าหนังสือเดินทาง (ไม่รวมวีซ่า)
- ตรวจสอบรายชื่อบริษัทจัดหางานคนประจำเรือที่ได้รับอนุญาตได้จากทะเบียนของกรมการจัดหางาน (ฉบับล่าสุดที่เราพบคือปีงบประมาณ 2567 มี 7 บริษัท)
- ความต้องการจริง: BIMCO/ICS ปี 2569 ระบุว่าทั่วโลกขาดนายประจำเรือประมาณ 39,100 คน แต่ลูกเรือระดับ rating มีเกินความต้องการ
ถ้าคุณเพิ่งนึกได้ว่าทำงานบนเรือก็เป็นทางเลือก คำถามแรกคือ สมัครงานเรือต้องเริ่มตรงไหน บทความนี้เป็นภาพรวมที่เชื่อมไปยังคู่มือเจาะลึกแต่ละเรื่อง เรียบเรียงจากหน้าสมัครงานของสายเรือ เอกสารของกรมเจ้าท่าและกรมการจัดหางาน และอนุสัญญาของ ILO/IMO ข้อมูลตรวจสอบเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2569 บางหัวข้อเรายังไม่มีแหล่งทางการ จึงระบุไว้ตรง ๆ ว่ายังไม่ทราบ
งานบนเรือมีกี่แบบ: เรือสินค้าและเรือสำราญ
| หัวข้อ | เรือสำราญ | เรือสินค้า |
|---|---|---|
| ลักษณะงาน | งานบริการผู้โดยสารจำนวนมาก (โรงแรม ครัว ความบันเทิง ขาย) ควบคู่ฝ่ายเดินเรือและช่างกล | ฝ่ายเดินเรือ ฝ่ายช่างกล และคนครัว |
| ตำแหน่งที่เปิดให้คนมีพื้นฐานบริการ | มี Royal Caribbean ระบุว่าหลายตำแหน่งต้องการเพียงประสบการณ์ด้านบริการ | ตำแหน่งนายประจำเรือต้องมีประกาศนียบัตรและสอบ ส่วนลูกเรือชำนาญงานมีการสอบแยก |
| อายุและภาษา | อายุ 18–21 ปีตามสายเรือและตำแหน่ง ต้องสื่อสารภาษาอังกฤษได้ | ไม่มีแหล่งทางการที่เรียกตรวจสอบได้ในรอบนี้ |
| ใบรับรองสำคัญ | หนังสือเดินทาง ตรวจสุขภาพ STCW Security Awareness (Princess ระบุว่าจำเป็นทุกคน) และใบรับรองตามตำแหน่ง | หนังสือคนประจำเรือ STCW ประกาศนียบัตร CoC/CoP ตามตำแหน่ง และ คร.5 |
| ระยะสัญญา | 3–9 เดือนตามสายเรือ | ไม่พบแหล่งทางการที่ตรวจสอบได้ |
| รายได้ | ดู บทความรายได้ (ไม่มีช่วงรายตำแหน่งจากแหล่งทางการ) | ค่าจ้างพื้นฐานขั้นต่ำสากล able seafarer 690 USD/เดือน (2569) |
งานอื่นบนน้ำ เช่น เรือลากจูง งานนอกชายฝั่ง และประมง ไม่อยู่ในขอบเขตบทความชุดนี้ ส่วนกรมเจ้าท่ามีหนังสือคนประจำเรือประมงแยกต่างหาก ซึ่งต้องมีอายุอย่างน้อย 18 ปี
ตำแหน่งงานหลักบนเรือ
เรือสำราญมีทั้งแผนกครัวและอาหารเครื่องดื่ม โรงแรมและห้องพัก ความบันเทิง งานขาย งานเดินเรือและช่างกล และงานสนับสนุน ส่วนเรือสินค้ามีฝ่ายเดินเรือ ฝ่ายช่างกล และคนครัว
คุณสมบัติพื้นฐาน
คุณสมบัติต่างกันตามบริษัทและตำแหน่ง ตัวอย่างจากสายเรือสำราญ Royal Caribbean และ MSC ระบุอายุขั้นต่ำ 18 ปี (21 ปีสำหรับตำแหน่งเสิร์ฟเครื่องดื่มที่ Royal Caribbean) Princess ระบุ 21 ปี ทุกสายเรือที่ตรวจสอบต้องการภาษาอังกฤษ (Royal Caribbean ระบุว่าคล่อง) หนังสือเดินทาง และการตรวจสุขภาพก่อนจ้าง ส่วนประกาศนียบัตรสุขภาพของคนประจำเรือไทยคือ คร.5 ตามที่ คู่มือของกรมเจ้าท่า ระบุ
MLC 2006 กำหนดว่าอายุขั้นต่ำของผู้ทำงานบนเรือคือ 16 ปี (และห้ามทำงานกะกลางคืนสำหรับผู้อายุต่ำกว่า 18 ปี) และคนประจำเรือต้องมีใบรับรองแพทย์ที่ยังไม่หมดอายุยืนยันว่าเหมาะสมกับหน้าที่ก่อนเริ่มงานบนเรือ ส่วนมาตรฐานการตรวจและโรคที่ขัดต่อการทำงาน เรายังไม่ได้ตรวจสอบเป็นรายโรค ผู้ที่มีโรคประจำตัวควรสอบถามบริษัทและสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาตโดยตรง
เอกสารและใบรับรองที่ต้องเตรียม
เอกสารที่พบบ่อย (ตามตำแหน่งและบริษัท)
- หนังสือเดินทางที่ยังไม่หมดอายุ
- หนังสือคนประจำเรือ (สมุดคนประจำเรือ): ค่าธรรมเนียม 500 บาท ตามกรมเจ้าท่า
- ใบรับรอง STCW พื้นฐานและเพิ่มเติม: STCW คืออะไร
- ประกาศนียบัตรสุขภาพ/ผลตรวจสุขภาพก่อนจ้างตามที่บริษัทกำหนด
- ประกาศนียบัตร CoC/CoE/CoP สำหรับนายประจำเรือ: ใบอนุญาตคนประจำเรือ
- วีซ่า C1/D สำหรับเรือที่เข้าท่าเรือสหรัฐฯ (ผู้ที่ไม่ใช่พลเมืองหรือผู้พำนักถาวรของสหรัฐฯ/แคนาดา)
- เอกสารตรวจประวัติอาชญากรรมตามที่บริษัทกำหนด
ช่องทางสมัครงานเรือ
| ช่องทาง | ข้อดีและข้อควรระวังตามแหล่งที่ตรวจสอบ |
|---|---|
| เว็บไซต์อาชีพของบริษัทเรือโดยตรง | Royal Caribbean, MSC, Princess, Disney รับสมัครผ่านพอร์ทัลของตนเอง ไม่มีค่าสมัคร |
| บริษัทจัดหางานคนประจำเรือที่ได้รับอนุญาต | ต้องมีใบอนุญาตตามมาตรา 20 และอยู่ในทะเบียนกรมการจัดหางาน ห้ามเรียกค่าบริการจากผู้สมัครเกินมาตรา 35 |
| ตัวแทนที่สายเรือประกาศรายชื่อรายประเทศ | Princess และ NCL เผยแพร่รายชื่อบนเว็บไซต์ของตน Royal Caribbean ระบุว่าเฉพาะพันธมิตรที่ประกาศเท่านั้นที่ได้รับอนุญาต และในหน้าที่เราตรวจสอบไม่พบประเทศไทยในรายการ |
| สถาบันการศึกษา | ศูนย์ฝึกพาณิชย์นาวีมีเมนู "ข้อมูลสมัครงานเรือ" บนเว็บไซต์ เรายังไม่ได้ตรวจสอบรายละเอียด |
ขั้นตอนสมัครงานเรือ 7 ขั้น
-
เลือกเส้นทาง: เรือสำราญหรือเรือสินค้า
ดูตารางเปรียบเทียบด้านบนและบทความที่เกี่ยวข้อง
-
ตรวจคุณสมบัติของตำแหน่งที่สนใจ
อ่านประกาศงานของบริษัทว่าระบุอายุ ภาษาอังกฤษ และประสบการณ์ไว้อย่างไร
-
ทำหนังสือคนประจำเรือและเอกสารพื้นฐาน
ยื่นขอที่กรมเจ้าท่า
-
อบรม STCW ตามที่ตำแหน่งกำหนด
-
สมัครผ่านช่องทางที่ถูกต้อง
ขั้นตอนสมัครงานเรือสำราญ และตรวจสอบบริษัทจัดหางานจากทะเบียนของกรมการจัดหางาน
-
สัมภาษณ์ ตรวจสุขภาพ และเอกสารวีซ่า
ทำตามขั้นตอนที่บริษัทระบุ และอ่านสัญญาให้ครบก่อนลงนาม
-
รับจดหมายจ้างงานและเดินทางขึ้นเรือ
Royal Caribbean ระบุว่าจากสัมภาษณ์ถึงขึ้นเรืออาจนานถึง 3 เดือน เก็บเอกสารและใบเสร็จทุกฉบับ
ค่าใช้จ่ายและใครควรเป็นคนจ่าย
พ.ร.บ.แรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 มาตรา 35 ห้ามผู้รับใบอนุญาตจัดหางานเรียกค่าบริการหรือค่าใช้จ่ายจากคนหางาน เว้นแต่ค่าใบรับรองแพทย์ ค่าหนังสือคนประจำเรือที่กรมเจ้าท่าออกให้ ค่าหนังสือเดินทางหรือเอกสารเดินทาง (ไม่รวมค่าตรวจลงตราเข้าประเทศ) และรายการตามกฎกระทรวง โดยให้เจ้าของเรือรับผิดชอบค่าบริการจัดหางาน ผู้ฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี และปรับ 5 เท่าของจำนวนที่เรียกเก็บตามมาตรา 116 ซึ่งสอดคล้องกับ MLC 2006 มาตรฐาน A1.4 ข้อ 5(b) ที่ไทยให้สัตยาบันเมื่อ 7 มิถุนายน 2559
| สายเรือ | สิ่งที่ระบุเกี่ยวกับค่าใช้จ่าย |
|---|---|
| Royal Caribbean | ไม่เก็บค่าธรรมเนียมการสัมภาษณ์ ตำแหน่ง หรือมอบหมายเรือ ผู้เข้าทำงานรับค่าใช้จ่ายเตรียมตัว เช่น หนังสือเดินทาง สมุดคนประจำเรือ ตรวจสุขภาพ ตั๋วเครื่องบิน ใบรับรอง ค่าวีซ่าท่องเที่ยวคืนหลังขึ้นเรือ |
| MSC | ไม่เก็บค่าใช้จ่ายใด ๆ ในกระบวนการสรรหา ผู้สมัครอาจจ่ายค่าวีซ่า ตรวจสุขภาพ หรือใบรับรองเอง ไม่ใช่จ่ายให้ MSC หรือตัวแทน |
| Princess | บริษัทและตัวแทนที่ได้รับอนุมัติไม่เรียกเก็บค่าสมัครหรือค่าบริการสรรหา |
| NCL | พันธมิตรไม่ให้ผู้สมัครจ่ายค่าสมัคร ค่าดำเนินการ หรือค่าบริการของตัวแทน |
เส้นทางสำหรับคนแต่ละกลุ่ม
| คุณคือ | ลองอ่าน |
|---|---|
| นักเรียน ม.6 ที่สนใจเป็นนายประจำเรือ | เริ่มจาก ใบอนุญาตคนประจำเรือ เพื่อดูเส้นทางสู่ใบประกาศนียบัตร |
| คนทำงานบริการ ครัว โรงแรม ที่อยากลองงานเรือสำราญ | วิธีสมัคร |
| ผู้ที่มีประสบการณ์ทางทะเลและต้องการขั้นต่อไป | ใบอนุญาตคนประจำเรือ |
| ผู้ปกครองที่ต้องการดูภาพรวมความเสี่ยงและค่าใช้จ่าย | รายได้ |
ข้อดีข้อเสียที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ
สายเรือระบุว่าที่พัก อาหาร และการรักษาพยาบาลบนเรือไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่ก็ระบุตรงกันว่าทำงานต่อเนื่องตลอดสัญญา (NCL ระบุ 7 วันต่อสัปดาห์) ห่างบ้านหลายเดือน และห้องพักเล็กและมักพักร่วมกัน สำหรับภาพรวมอุตสาหกรรม BIMCO/ICS Seafarer Workforce Report 2026 ระบุว่ามีคนประจำเรือประมาณ 2.57 ล้านคนทั่วโลก และปี 2569 ขาดนายประจำเรือที่มี STCW ประมาณ 39,100 คน ขณะที่ลูกเรือระดับ rating เกินความต้องการประมาณ 56,890 คน
มิจฉาชีพและการหลอกลวงงานเรือ
NCL เตือนว่ามีผู้แอบอ้างเป็นตัวแทนและส่งจดหมายเสนองานปลอม ส่วน Royal Caribbean ระบุว่าเฉพาะพันธมิตรที่ประกาศบนเว็บไซต์เท่านั้นที่ได้รับอนุญาต ให้ตรวจสอบบริษัทจัดหางานไทยจากทะเบียนกรมการจัดหางาน และตรวจสอบกับรายชื่อพันธมิตรของสายเรือ
คำถามที่พบบ่อย
ต้องมีประสบการณ์ไหม?
ขึ้นกับตำแหน่ง Royal Caribbean ระบุว่าหลายตำแหน่งต้องการเพียงประสบการณ์ด้านบริการ ตำแหน่งสายเดินเรือและช่างกลมักต้องมีใบรับรองและประสบการณ์ทางทะเล
จบ ม.6 สมัครได้ไหม?
ขึ้นกับประกาศงาน Carnival Ordinary Seaman ระบุวุฒิมัธยมปลายและการฝึกอบรมด้านเทคนิค ส่วนตำแหน่งอื่นเราไม่พบเกณฑ์วุฒิต่ำสุดจากแหล่งทางการ
ต้องเก่งภาษาอังกฤษแค่ไหน?
Royal Caribbean ระบุว่าภาษาอังกฤษเป็นภาษาทางการบนเรือและต้องคล่อง ระดับที่ต้องการต่างกันตามตำแหน่ง เช่น Carnival ระบุระดับกลางถึงขั้นสูง
ต้องเสียค่าสมัครไหม?
ไม่มีค่าสมัครตามที่ Royal Caribbean, MSC, Princess และ NCL ระบุ และกฎหมายไทยจำกัดสิ่งที่บริษัทจัดหางานเรียกเก็บได้ตามมาตรา 35
สัญญาปกติกี่เดือน?
เรือสำราญส่วนใหญ่ 3–9 เดือนตามสายเรือและตำแหน่ง เรือสินค้าเรายังไม่มีแหล่งทางการ
ผู้หญิงทำงานเรือได้ไหม?
ศูนย์ฝึกพาณิชย์นาวีเคยประกาศที่นั่งสำหรับผู้หญิงในหลักสูตรวิทยาการเดินเรือ (ประกาศปี 2563) งานเรือสำราญหลายแผนกก็เปิดรับ แต่เราไม่มีเกณฑ์เฉพาะเพศจากบริษัทเรือที่ตรวจสอบได้
ถ้ามีโรคประจำตัวสมัครได้ไหม?
ทุกบริษัทที่ตรวจสอบกำหนดให้ผ่านการตรวจสุขภาพก่อนจ้าง ผลขึ้นกับโรคและตำแหน่ง เราไม่ได้ตรวจสอบรายโรค ให้สอบถามบริษัทและสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต
อ่านต่อ
แหล่งอ้างอิง
- Royal Caribbean Group. Ship careers · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- Royal Caribbean Group. Hiring partners · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- MSC Cruises. Onboard roles · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- Princess Cruises. Jobs at sea (shipboard careers) · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- Norwegian Cruise Line. Global hiring partners · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- Norwegian Cruise Line. International shipboard employment FAQ (เม.ย. 2025) · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- กรมเจ้าท่า (กองมาตรฐานคนประจำเรือ). คู่มือประชาชน: หนังสือคนประจำเรือ · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- กรมเจ้าท่า (กองมาตรฐานคนประจำเรือ). วิธียื่นประกาศนียบัตร COP, COE, GOC, COR · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- กรมการจัดหางาน. ทะเบียนบริษัทจัดหางานให้คนหางานเพื่อไปทำงานเป็นคนประจำเรือ (ปีงบประมาณ 2567) (ข้อมูล ณ 25 ก.ย. 2567) · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- ราชกิจจานุเบกษา. พระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 (8 ต.ค. 2558) · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- ILO. Maritime Labour Convention, 2006, as amended (แก้ไข 2022) · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- ILO. Thailand ratifies the Maritime Labour Convention, 2006 (2016) · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- ILO. Subcommittee on Wages of Seafarers reaches agreement to increase seafarer minimum wage (16 เม.ย. 2568) · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
- BIMCO. Seafarer Workforce Report 2026 (press release) (25 มิ.ย. 2569) · ตรวจสอบเมื่อ 2 พ.ย. 2569
ข้อมูลในบทความนี้เป็นแนวทางทั่วไป กฎระเบียบ ค่าธรรมเนียมและข้อกำหนดของบริษัทอาจเปลี่ยนแปลงได้ กรุณาตรวจสอบกับหน่วยงานทางการก่อนชำระเงินหรือลงนามในเอกสารใด ๆ